Son illər Azərbaycan təhsil sistemində həyata keçirilən islahatlar, xüsusilə müəllimlərin sertifikasiyası, məktəblərin idarə olunması və ali təhsil müəssisələrinin gələcəyi ilə bağlı müzakirələr ictimaiyyətin diqqət mərkəzindədir. Son günlər həm Bakı Qızlar Universitetinin gələcəyi ilə bağlı yayılan iddialar, həm də direktor, direktor müavinləri və məktəb psixoloqlarının sertifikasiyası məsələsi yenidən gündəmə gəlib. Lakin bu müzakirələrdə rəsmi məlumatlarla şəxsi mülahizələrin bir-birindən ayrılması vacibdir.

İlk növbədə qeyd edilməlidir ki, hazırda Bakı Qızlar Universitetinin bağlanması barədə rəsmi qərar açıqlanmayıb. Bu səbəbdən universitetin fəaliyyətinin dayandırılacağı və ya hansı səbəbdən bağlanacağı barədə qəti nəticə çıxarmaq mümkün deyil. Bununla belə, ali təhsil sektorunda optimallaşdırma, demoqrafik dəyişikliklər, tələbə sayının azalması, maliyyə səmərəliliyi və keyfiyyət göstəricilərinin artırılması kimi amillər müxtəlif ölkələrdə struktur dəyişikliklərinin əsas səbəbləri hesab olunur. Əgər gələcəkdə belə bir qərar qəbul edilərsə, onun əsaslandırılması yalnız rəsmi sənədlər əsasında qiymətləndirilə bilər.

Digər mühüm müzakirə mövzusu direktor və direktor müavinlərinin sertifikasiyasıdır. Müəllimlərin sertifikasiyası artıq tətbiq olunduğu halda, məktəblərin idarə edilməsinə cavabdeh olan rəhbər şəxslərin peşəkar qiymətləndirilməsi məsələsi tez-tez gündəmə gətirilir. Bu mövzuda fərqli yanaşmalar mövcuddur. Bir qrup mütəxəssis hesab edir ki, məktəbin inkişafına, tədrisin keyfiyyətinə və kollektivin fəaliyyətinə birbaşa cavabdeh olan rəhbərlərin də bilik və idarəetmə bacarıqları müasir meyarlar əsasında qiymətləndirilməlidir. Digər yanaşmaya görə isə rəhbər vəzifələrin qiymətləndirilməsi müəllimlərin sertifikasiyasından fərqli mexanizmlərlə həyata keçirilməlidir.

Hazırda direktor və direktor müavinlərinin sertifikasiyasının keçiriləcəyi barədə rəsmi qərar və ya təsdiqlənmiş təqvim mövcud deyil. Buna görə də prosesin yaxın vaxtlarda başlayacağını və ya ümumiyyətlə keçirilməyəcəyini qəti şəkildə söyləmək mümkün deyil. Bununla yanaşı, ictimai müzakirələr göstərir ki, bu məsələ təhsil ictimaiyyətinin diqqətində qalmaqdadır.

Məktəb psixoloqlarının peşəkar qiymətləndirilməsi də mübahisə doğuran məsələlərdəndir. Psixoloqlar 2019-cu ildə diaqnostik qiymətləndirmədə iştirak ediblər. Sonrakı dövrdə onların sertifikasiyası ilə bağlı müxtəlif açıqlamalar səslənsə də, indiyədək bununla bağlı konkret tarix və mexanizm elan edilməyib. Bu isə psixoloqlar arasında qeyri-müəyyənlik yaradıb.

Bəzi mütəxəssislər hesab edirlər ki, təhsil müəssisəsində çalışan bütün pedaqoji və rəhbər heyət üçün vahid, şəffaf və əvvəlcədən məlum olan qiymətləndirmə sistemi tətbiq edilməlidir. Onların fikrincə, eyni prinsiplərin müxtəlif kateqoriyalara fərqli şəkildə tətbiq olunması suallar doğura bilər. Digər mütəxəssislər isə hesab edirlər ki, hər vəzifənin funksiyası fərqli olduğundan qiymətləndirmə mexanizmləri də fərqli ola bilər.

Bütün bunların fonunda əsas gözlənti ondan ibarətdir ki, təhsil sahəsində qəbul ediləcək qərarlar əvvəlcədən elan edilmiş meyarlara, hüquqi əsaslara və şəffaf prosedurlara söykənsin. Hər hansı islahatın uğuru yalnız onun tətbiq edilməsində deyil, həm də cəmiyyət tərəfindən ədalətli və əsaslandırılmış qəbul olunmasındadır.

Nəticə etibarilə, hazırda həm Bakı Qızlar Universitetinin gələcəyi, həm də direktor, direktor müavinləri və psixoloqların sertifikasiyası ilə bağlı qəti nəticə çıxarmaq üçün kifayət qədər rəsmi əsas yoxdur. Bununla belə, bu mövzular ətrafında aparılan müzakirələr göstərir ki, təhsil sistemində idarəetmənin keyfiyyəti, peşəkarlığın qiymətləndirilməsi və struktur islahatları yaxın illərdə də gündəmdə qalacaq.

Gundemxeber.org