Almaniyada siyasi mühacirətdə olan, “Müsavat” Partiyasının fəal üzvü Taleh Qasımzadəylə vətəndaş cəmiyyətinin durumuyla bağlı söhbət apardıq

Dünənki aktiv vətəndaş cəmiyyəti nümayəndəsi bu gün toy günü iqtidarı olmayan BƏY obrazını xatırladır!

Bir müddətdir ölkədən kənardasız. Sizin ölkədə olmadığınız müddətdə xeyli proseslər baş verib. İzləyirsizmi bütün prosesləri?

- Prosesləri mümkün qədər izləməyə çalışıram. Müasir dövrdə bu o qədər də çətin deyil. Kənardan prosesləri izləyən zaman müşahidəçi kimi qiymət verə bilirsən. Demək hökumət 2014-cü ilin ortalarına qədər güclü fəaliyyət göstərən vətəndaş cəmiyyətini qanunvericiliyi dəyişməklə, başqa məqsədlər adı altında cinayət işləri açmaqla, fəalları həbs etdirməklə və donorları ölkədən çıxarmaqla sıradanm çıxardı. Sonra Avropa və qərb dəyərlərinə qarşı təbliğat aparmaqla Rusiya meylliliyini göstərdi. Daha sonra baş verənlər hökuməti çətin duruma saldı. Dünya bazarında neftin qiyməti aşağı düşdü, ölkədə devalvasiya baş verdi və iqtisadi çətinlik özünü göstərməyə başladı. Bu durumda tənqid edilən qərb dövlətlərinin təsiri ilə siyasi məhbusların bir qismi azadlığı buraxıldı və bu siyasi uğur kimi təqdim olunmağa başladı. Təbii olaraq günahsız insanların nədən cəza çəkməsi və yaxud həqiqətən cinayət törətmişdilərsə birdən-birə azadlığı çıxması bir çox suallar doğurur. Xüsusilə İntiqam Əliyevin işində Ali Məhkəmənin Plenumu qarşısında Baş prokurorun vəsadət qaldırması çox gülünc görünür.

Doğrudanmı hesab edirsiniz ki, hakimiyyət xarici təzyiqlərə görə geri addım atdı və siyasi məhbusları azad etməklə güzəştə getdi?

- Əslində bizim hökumətin marağında daha çox imitasiya etməklə cəmiyyətdə nüfuzlu görünməyə çalışmaqdır. Amma eyni zamanda iqtisadi durumdan çıxmaq üçün hökumət həm də çabalayır. Hökumət artıq yaxın vaxtlarda beynəlxalq maliyyə qurumlarına kredit və investisiya üçün müraciət edəcək və bu zaman ölkədəki vəziyyəti onlara xatırladacaqlar. Bildiyimə görə Dünya Bankının son proseslərdə rolu da az deyil. Eyni zamanda insan hüquqlarının vəziyyəti artıq beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən və qərb dövlətləri tərəfindən Azərbaycanın üzünə tez-tez vurulan bir problemdir. Bu durumda artıq hökumətin həqiqi mənada geri çəkildiyini görürük. Eyni zamanda bəzi qurumlar tərəfindən yenə güzəştlər ediləcəyi səsləndirilir və atılan addımlar məqsədli şəkildə reklamlaşdırılır.

Sizcə Vətəndaş Cəmiyyətinin durumu necə olacaq? Yəni, əvvəlki VC təsirini cəmiyyətdə hiss edə biləcəyikmi?

- Məncə bu çətin olacaq. Çünki, qanunlarla hüquqları əlindən alınmış və eyni zamanda hər an hansısa ölkənin təhlükəsizlik orqanına işləməkdə günahlandırılma perspektivi olan QHT sədri, ictimai fəal artıq əvvəlki mövqeyində sərbəst və bitərəf ola bilməz. Çünki, təşkilat hər an yoxlamaya cəb edilə bilər, vergi cəriməsi tətbiq oluna bilər, cinayət məsuliyyəti, ölkədən çıxışına qadağa və maliyyə sıxıntısı. Bu durumda məncə Vətəndaş Cəmiyyəti nümayəndəsi iqtidarı olmayan bəy obazını xatırladır.

Taryel Bayramov