Müharibələrin və siyasi qarşıdurmaların ən ağrılı tərəfi odur ki, bəzən onların qurbanı günahsız insanlar olur. Xüsusilə də uşaqların təhsil aldığı məktəblərin hədəfə çevrilməsi cəmiyyət üçün böyük faciə və sarsıntıdır. Azərbaycanın Naxçıvan bölgəsində təhsil müəssisəsinin pilotsuz uçuş aparatı ilə vurulması barədə yayılan məlumatlar da məhz belə ağır suallar doğurur.

Bir məktəb sadəcə bina deyil. O, gələcəyin qurulduğu, uşaqların arzularının formalaşdığı, müəllimlərin ümidlə dərs dediyi bir məkandır. Bu səbəbdən təhsil müəssisəsinin hədəfə çevrilməsi istənilən halda insanlıq üçün qəbulolunmaz bir hadisə kimi qiymətləndirilir. Müharibə qanunları və beynəlxalq humanitar hüquq da mülki obyektlərin, xüsusilə məktəblərin qorunmasını tələb edir.

Hadisə ilə bağlı müxtəlif versiyalar səsləndirilir və bəzi iddialarda hücumun arxasında İranın hərbi strukturlarından biri olan SEPAH-ın dayanmasının mümkünlüyü qeyd olunur. Eyni zamanda regiondakı geosiyasi gərginlik – xüsusilə İran və İsrail arasında davam edən qarşıdurma – hadisənin müxtəlif cür şərh edilməsinə səbəb olur. Lakin bu kimi iddiaların dəqiq qiymətləndirilməsi yalnız rəsmi və beynəlxalq araşdırmaların nəticələri ilə mümkün ola bilər.

Bununla belə, cəmiyyətin əsas sualı dəyişmir: niyə məktəb? Niyə uşaqların oxuduğu bir yer təhlükənin hədəfinə çevrilməlidir? Münaqişələr nə qədər dərin və mürəkkəb olsa da, təhsil ocaqları heç vaxt savaşın hədəfi olmamalıdır. Çünki məktəblər dağılanda təkcə divarlar uçmur, həm də gələcək nəsillərin ümidləri zədələnir.

Bu cür hadisələr regionda onsuz da həssas olan təhlükəsizlik mühitini daha da gərginləşdirir. İnsanlar narahatlıq keçirir, valideynlər övladlarının təhlükəsizliyi üçün qorxu yaşayır. Cəmiyyət isə cavab gözləyir: bu hadisənin arxasında kim dayanır və belə bir faciənin təkrarlanmaması üçün nə ediləcək?

Tarix dəfələrlə göstərib ki, müharibələrdən ən çox zərər görənlər günahsız insanlardır. Buna görə də beynəlxalq ictimaiyyətin əsas vəzifəsi mülki obyektlərin qorunmasını təmin etmək və belə hadisələrin obyektiv şəkildə araşdırılmasına nail olmaqdır. Həqiqət üzə çıxmadan nə ədalət bərpa oluna bilər, nə də insanların ürəyindəki suallar səngiyə bilər.

Sonda isə bir həqiqət dəyişməz qalır: məktəblər müharibənin deyil, ümidin məkanıdır. Dünyanın harasında olursa olsun, uşaqların təhsil aldığı yerlər siyasətin və silahların kölgəsindən uzaq qalmalıdır. Çünki gələcəyin qurulduğu yeri qorumaq – əslində insanlığın öz gələcəyini qorumaq deməkdir.

Müəllif: Ayşə xanım

Gundemxeber.com