Bir neçə ildir Azərbaycanda müəllimlərin işə qəbulu imtahanlarında, eləcə də Peşə Təhsili müəssisələrində müəllim və usta qəbulu imtahanlarında sualların hazırlanmasında ciddi səhvlərin olması böyük narazı təhsil işçisi ordusu yaradıb. Təəssüflər olsun ki, bu məsələ ilə bağlı nə sualları hazırlamağa məsul olan Təhsil İnstitutundan, nə Elm və Təhsil Nazirliyindən, nə də digər aidiyyəti qurumlardan heç bir məntiqli cavab verilmir.
Bu illər ərzində böyük bir müəllim ordusu məhz bu səbəbdən ciddi narazılıq ifadə edir və bu addımlar müəllim ordusunun ölkəmizə, dövlətimizin idarəetmə sisteminə qarşı ciddi aqressiya yaratmasına səbəb olub.
Qəribə hal budur ki, bu şəxslər - Təhsil İnstitutunun rəhbəri Elnur Əliyev və elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev qətiyyən narahat görünmür və fəaliyyətləri ilə bağlı hər hansı narahatlıq nümayiş etdirmirlər. Onlar bu davranışı özlərinin doğru yolda hesab etdiklərini göstərən amillər kimi qiymətləndirirlər.
Təbii ki, biri elm və təhsil naziri, digəri isə Təhsil İnstitutunun rəhbəri olaraq, əllərində böyük trol ordusu, böyük maddi imkanlar və iri layihələrdən gələn milyonlarla vəsait olduğu halda onlar üçün heç bir problem yoxdur.
Amma burada maraqlı bir məqam var...
Kimdir bu adamlar? Bu dövlətə, vətənə və xalqa münasibətləri necədir?
Karyeralarına diqqət yetirdikdə görünür ki, Elnur Əliyevin fəaliyyəti uzun illər Prezidentin ictimai-siyasi məsələlər üzrə şöbəsinin sabiq rəhbəri, sonradan vəzifəsindən azad edilən və barəsində müxtəlif yeyinti və digər iddialar səsləndirilən Əli Həsənovun sahibi olduğu "Kaspi" Təhsil Mərkəzindən başlayır. Elnur Əliyev "Kaspi" Təhsil Şirkətinin direktoru olub. Eyni dövrdə Emin Əmrullayev də Elnur Əliyevin rəhbərliyi altında çalışıb və Əli Həsənovun rəhbərlik etdiyi şirkətdə fəaliyyət göstəriblər.
Maraqlıdır, "Kaspi" Təhsil Şirkəti əslində kimin idi və ya kimin dəstəyi ilə fəaliyyət göstərirdi?
Təbii ki, o dövrdə Ramiz Mehdiyevin icazəsi və nəzarəti olmadan belə bir mərkəzin fəaliyyət göstərməsi mümkün deyildi.
İndi isə zaman ardıcıllığına nəzər salaq.
2019-cu ilin oktyabr ayında Prezident İlham Əliyev Ramiz Mehdiyevlə bağlı sərəncam imzaladı və Ramiz Mehdiyev Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının rəhbəri vəzifəsindən azad edildi.
Düz bir ay sonra, 29 noyabr 2019-cu il tarixində Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ictimai-siyasi məsələlər üzrə köməkçisi – şöbə müdiri Əli Həsənovu da vəzifəsindən azad etdi.
Emin Əmrullayev barədə qısa arayış:
2010–2012-ci illərdə "2007–2015-ci illərdə Azərbaycan gənclərinin xarici ölkələrdə təhsili üzrə Dövlət Proqramı" və "Fulbright" proqramının birgə dəstəyi ilə Kolumbiya Universitetində ictimai (inzibati) idarəetmə ixtisası üzrə magistr təhsili alıb.
Hər kəs yaxşı bilir ki, həmin dövrdə xarici ölkələrdə təhsil məsələsi birmənalı şəkildə Ramiz Mehdiyevin nəzarətində idi və onun razılığı olmadan dövlət hesabına xaricdə təhsil almaq mümkün deyildi. Məhz həmin dövrdə Emin Əmrullayev də xaricdə təhsil almağa göndərilib.
Daha bir uyğunluq:
Emin Əmrullayev 2009–2010-cu illərdə "Kaspi Education" MMC-də Beynəlxalq əlaqələr şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışıb. "Kaspi Education" MMC də Əli Həsənovun rəhbərlik etdiyi şirkətidir. Bu isə o deməkdir ki, yəqin ki, Emin Əmrullayev Əli Həsənovun dəstəyi və Elnur Əliyevin təqdimatı ilə xaricdə təhsil almağa göndərilib.
2020-ci ildə Emin Əmrullayev təhsil naziri təyin olundu. Daha sonra nazirliyin adı dəyişdirilərək Elm və Təhsil Nazirliyi oldu. 2020-ci ildə Elnur Əliyev hələ də "Kaspi" Təhsil Şirkətinin direktoru idi.
Elnur Qəzənfər oğlu Əliyev 2021-ci ildən Emin Əmrullayevin yanında görünməyə başladı və sadiq dostlar ölkə təhsilinə ciddi nəzarəti ələ almağa qərar verdilər.
Elnur Əliyev əvvəl Nazirliyin Ümumi və məktəbəqədər təhsilin təşkili və idarə olunması şöbəsinin müdiri, 2023-cü ilin dekabr ayında isə elm və təhsil naziri Emin Əmrullayevin əmri ilə nazirin müşaviri təyin edildi və eyni zamanda Azərbaycan Respublikasının Təhsil İnstitutunun direktoru səlahiyyətlərini icra etməyə başladı.
Maraqlı irəliləyiş və təyinatlarda tələsməmə prinsipi işləməyə başladı. Diqqəti bu zaman maraqlı bir istiqamətə yönəltmək lazımdır. Araşdırma aparılsa, görünər ki, müəllimlərin imtahan sualları ilə bağlı narazılığı məhz 2023-cü ildən başlayıb. İmtahan sualları Təhsil İnstitutunda hazırlanır. Bu institutun rəhbərliyinə Elnur Əliyev gəldikdən sonra məhz bu narazılıqların başlaması suallar doğurmaya bilməz.
Müəllimlərin işə qəbulu imtahanı 2019-cu ildən keçirilir. Bu illər ərzində ümumi narazılıqlar əsasən vaxt, sistemdəki kiçik problemlər və digər texniki məsələlərlə bağlı idi. Lakin məhz 2023-cü ildən, Elnur Əliyevin Təhsil İnstitutuna gəlişindən sonra suallarda ciddi problemlərin yarandığı və narazılıqların artdığı göz önündədir.
Artıq üç ildir ki, eyni hallar davam edir, vəziyyət daha da gərginləşir və böyük müəllim ordusunun narazılığı artır. Bu hal müəllim ordusunun dövlətə münasibətini pisləşdirir, onları dövlətdən narazı salır və xoşagəlməz vəziyyət yaradır.
Bunların hamısı təsadüfdürmü?
Bir neçə arqument göstərməklə bu suala cavab vermək olar.
Elnur Əliyevin təhsildə böyük bir monopoliya yaratmaqla məşğul olduğu illərdir deyilir. Bunu bir sıra təhsil ekspertləri və narazı şəxslər açıq şəkildə bildirirlər.
Məlumata görə, Elnur Əliyev sürətlə təhsil sektorundakı bütün agentlikləri nəzarətə götürür. Nazirlikdə dörd agentlik var.
Əvvəl Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyi, daha sonra Elm və Ali Təhsil üzrə Dövlət Agentliyi, ardınca Məktəbəqədər və Ümumi Təhsil üzrə Dövlət Agentliyi, daha sonra isə Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyi istiqamətində dəyişikliklər baş verdi.
Emin Əmrullayev öz dostu Elnur Nəsibovu da kənarda saxlamaq məcburiyyətində qaldı. Çünki Elnur Əliyevin daha güclü dəstəyə malik olduğu və proseslərə daha ciddi təsir göstərdiyi irəli sürülür.
Nə baş verdi?
Ötən il peşə təhsili müəssisələrində keçirilən imtahanlarda sualların hazırlanması ilə bağlı ciddi narazılıqlar yarandı. Hətta Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyinin rəhbəri Ceyhun Kərəmovun rəhbərlik etdiyi agentlik "Sualları Təhsil İnstitutu hazırlayır" məzmunlu açıqlama verməyə məcbur oldu. İddialara görə, bu vəziyyət Elnur Əliyevin xoşuna gəlmədi və bir neçə gün sonra Elnur Nəsibovla Ceyhun Kərəmov vəzifədən uzaqlaşdırıldı.
Qısa müddət sonra, 2024-cü ildə Təhsilin iqtisadiyyatı şöbəsinə rəhbər gətirdiyi İlqar Bayramlı əvvəl Təhsilin İnkişafı Fondunun İdarə Heyətinin sədri vəzifəsini icra etməyə başladı, daha sonra isə Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyinə rəhbər təyin edildi. Beləliklə, Elnur Əliyev həm Təhsilin İnkişafı Fondunu, həm də Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyini nəzarətə götürdü. Hər iki şəxs – Elnur Nəsibov və Ceyhun Kərəmov – Elnur Əliyev üçün kiçik maneə idi.
Bəs indi nə baş verir?
Bu il keçirilən imtahanlarda yenidən sualların düzgün hazırlanmaması, ciddi səhvlərin olması və böyük müəllim ordusunun narazılığı açıq aşkar ortadadır.
Elə isə indi hədəf kimdir?
Təbii ki, Məktəbəqədər və Ümumi Təhsil üzrə Dövlət Agentliyinin direktoru Eşqi Bağırov. Bu gün narazı müəllimlər şikayət üçün hara üz tuturlar - Eşqi Bağırovun rəhbərlik etdiyi quruma.
Narazı müəllimlər kimdən şikayətçidirlər - təbii ki, Eşqi Bağırovdan.
Eyni ssenari təkrarlanır.
Ötən gün biologiya müəllimləri suallardan narazı qalaraq Təhsil İnstitutuna üz tutdular və sualların Elnur Əliyevin rəhbərlik etdiyi qurum tərəfindən hazırlandığını bildirdilər. Məktəbəqədər və Ümumi Təhsil üzrə Dövlət Agentliyində onlara "Bizlik bir məsələ yoxdur, gedin Təhsil İnstitutuna müraciət edin" deyildi.
Deməli, Ceyhun Kərəmov üçün oynanılan ssenari indi də Eşqi Bağırov üçün təkrarlanır.
Eşqi Bağırov Elnur Əliyevin qarşısında duruş gətirə biləcəkmi?
Bu, böyük sualdır.
Yəqin ki, gətirə bilməyəcək və Elnur Əliyev bu agentliyi də öz nəzarətinə alacaq.
Beləliklə, görünən odur ki, vaxtilə "Kaspi" Təhsil Mərkəzində fəaliyyət göstərmiş, Əli Həsənovun komandasında yer almış şəxslər bu gün də ölkə təhsilində ciddi narazılıqların əsas fiqurları kimi göstərilir.
Bu isə hələ də cavabsız qalan böyük suallar yaradır. Ölkənin təhsilini niyə məhz bu adamlar idarə etməlidir və bu qədər narazılıqlar dövlətimiz üçün nə dərəcədə faydalıdır?
Ədil Hüseynli